Het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) heeft het college verzocht om de voormalige kliniek (Rodersana) aan de Oerlesedijk 1 beschikbaar te stellen als opvang voor 150 asielzoekers. Het college van B&W besloot op 24 december om, onder bepaalde voorwaarden, medewerking te verlenen.

Wanneer gaat de opvang plaatsvinden

Eerder maakten we bekend dat het COA de asielzoekers vanaf 1 januari 2022 wil ontvangen. Deze datum blijkt niet haalbaar te zijn. Voordat het COA de noodopvang daadwerkelijk kan openen, moet eerst een aantal zaken geregeld worden. Allereerst gaan we met het COA een bestuurlijke overeenkomst afsluiten. Hierin worden de voorwaarden vastgelegd. Een aantal van die voorwaarden is besproken tijdens de raadsvergadering op 14 december. Dit gaat onder meer over de samenstelling van de groep asielzoekers. Ook is er gesproken over extra verlichting en cameratoezicht rondom de locatie en het verplaatsen van de ingang naar Zwanenburg. Kijk de raadsvergadering terug.

Zowel het ruimtelijke traject (denk hierbij aan de benodigde vergunningen) als de (brand)veiligheid behoeft nadere aandacht. Dit vergt de nodige tijd van zowel de gemeente als het COA. Op dit moment zijn de omgevingsvergunning, gebruiksvergunning en gedoogbeschikking nog niet aangevraagd door COA. Daarnaast vinden we het van belang dat, voordat we de bestuursovereenkomst sluiten, er een gesprek heeft plaatsgevonden tussen het COA en de direct omwonenden die hebben aangegeven daar behoefte aan te hebben. Pas als dit gesprek heeft plaatsgevonden en de bestuursovereenkomst rond is, kunnen de asielzoekers intrek nemen in het pand. Zodra we weten wanneer dat gaat gebeuren, maken we dit bekend.

 

Waarom deze opvang?

De asielzoekerscentra in Nederland zitten overvol. Er is sinds de zomer sprake van een zeer hoge instroom van asielzoekers. Ondertussen stromen statushouders, asielzoekers die een verblijfsvergunning hebben gekregen en in Nederland mogen blijven, veel moeizamer dan voorheen door naar reguliere huisvesting. Dit is onder meer het gevolg van de krapte op de woningmarkt. Daarom zoekt het COA momenteel overal in het land naar extra opvangcapaciteit. Ook het kabinet heeft verschillende noodoproepen uitgestuurd naar gemeenten om noodopvanglocaties mogelijk te maken. De gemeente Oirschot voelt zich, net als vele andere gemeenten in Nederland, verantwoordelijk om ook haar steentje bij te dragen.

Vragen en antwoorden

Hieronder vindt u een overzicht van veelgestelde vragen en antwoorden.

Opvang vluchtelingen in Nederland

Vluchtelingen, asielzoekers, statushouders, noodopvang, azc's - wat is wat?

Vluchtelingen zijn mensen die wegens oorlog of andere redenen vrezen voor hun leven en asiel aanvragen in ons land. Vluchtelingen die asielaanvragen heten asielzoekers. Zij worden tijdens de behandeling van hun asielaanvraag opgevangen in azielzoekerscentra (azc’s). Zodra zij een verblijfstatus krijgen in Nederland worden ze statushouders genoemd. Vanaf dat moment hebben ze ook recht op een woning in Nederland. De instroom van asielzoekers is momenteel erg hoog. Daarnaast is de doorstroom van statushouders vanuit de azc’s naar woningen laag. Dit als gevolg van de krapte op de woningmarkt. Daarom heeft het COA te weinig opvangcapaciteit. Om toch aan de wettelijke taak te kunnen voldoen om iedereen die in Nederland asiel aanvraagt op te kunnen vangen, zijn daarom extra opvanglocaties nodig: de tijdelijke noodopvang. 

Wat is het COA?

Het Centraal Orgaan opvang Asielzoekers (COA) zorgt voor de opvang van asielzoekers in Nederland tijdens de asielprocedure. Dit houdt in dat het COA zorgt voor huisvesting vanaf het moment dat de asielzoeker asiel aanvraagt in Nederland, tot aan het moment dat de asielzoeker Nederland moet verlaten of een verblijfsvergunning krijgt. Kijk voor meer informatie op www.coa.nl.

Opvang vluchtelingen in Oirschot

Waarom noodopvang in Oirschot?

De asielzoekerscentra in Nederland zitten overvol. Er zijn dringend extra opvanglocaties nodig, onder meer vanwege de instroom van Afghaanse evacués. De gemeente Oirschot heeft een verzoek gekregen van het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) of het mogelijk is om vluchtelingen tijdelijk op te vangen in de voormalige kliniek (Rodersana) aan de Oerlesedijk 1. De oproep voor noodopvang is gedaan aan alle gemeenten in Nederland. Inmiddels is er op diverse plaatsen in Nederland en met verschillende looptijden noodopvang. En er zijn nog meer gemeenten in het land waar het COA mee in gesprek is.

Wanneer kunnen de eerste bewoners komen?

Eerder maakten we bekend dat het COA de asielzoekers vanaf 1 januari 2022 wil ontvangen. Deze datum blijkt niet haalbaar te zijn. Voordat het COA de noodopvang daadwerkelijk kan openen, moet eerst een aantal zaken geregeld worden.

Allereerst gaan we met het COA een bestuursovereenkomst afsluiten. Hierin worden de voorwaarden vastgelegd. Zowel het ruimtelijke traject (denk hierbij aan de benodigde vergunningen) als de (brand)veiligheid behoeft nadere aandacht. Dit vergt de nodige tijd van zowel de gemeente als het COA. Daarnaast vinden we het van belang dat, voordat we de bestuursovereenkomst sluiten, er een gesprek heeft plaatsgevonden tussen het COA en de direct omwonenden die hebben aangegeven daar behoefte aan te hebben. Pas als dit gesprek heeft plaatsgevonden en de bestuursovereenkomst rond is, kunnen de asielzoekers intrek nemen in het pand. Zodra we weten wanneer dat gaat gebeuren, maken we dit bekend.

Hoeveel mensen kunnen er terecht?

Het COA is met de gemeente en de eigenaar in gesprek over de opvang van maximaal 150 mensen voor de duur van 1 jaar met optie tot verlenging van nog 1 jaar.

Zijn er geen andere locaties beschikbaar voor deze groep mensen?

De reguliere opvanglocaties (asielzoekerscentra) zitten vol. Dit komt doordat er meer asielzoekers naar Nederland komen en ook de komst van Afghaanse evacués. Maar de belangrijkste reden is het grote woningtekort in Nederland. Hierdoor zitten er ruim 11.000 statushouders (mensen met een verblijfsvergunning) in reguliere asielzoekerscentra die eigenlijk al moeten uitstromen naar woningen. Deze zijn er onvoldoende. Het COA is druk bezig met het zoeken naar nieuwe opvanglocaties. Normaliter zijn dit trajecten die langere tijd duren. In de huidige situatie met acute behoefte aan opvangplaatsen doet het COA een beroep op alle gemeenten in Nederland om voor bepaalde tijd een aantal vluchtelingen opvang te bieden. De voormalige kliniek aan de Oerlesedijk is daar zeer geschikt voor. Het voldoet aan alle voorwaarden die het COA aan (tijdelijke) noodopvanglocaties stelt, omdat het gebouw snel in gebruik te nemen is.

Om welke mensen gaat het? En waar komen ze vandaan?

Het gaat om mensen van diverse leeftijden en nationaliteiten. Denk aan volwassenen en kinderen die alleen zijn, maar ook gezinnen die asiel aanvragen in Nederland. De samenstelling van deze groep verandert doorlopend. Het is daarom niet mogelijk om duidelijke uitspraken te doen over wie er naar Oirschot komt. Het COA spant zich in om tot een evenwichtige samenstelling van bewoners te komen. De samenstelling van de instroom van asielzoekers in Nederland is hiervoor leidend.

Veiligheid

Worden de vluchtelingen gescreend of onderzocht?

Na binnenkomst in Nederland worden alle asielzoekers geïdentificeerd en geregistreerd door de vreemdelingenpolitie en de IND. De Koninklijke Marechaussee onderzoekt eventuele documenten nader. De mensen ondergaan een coronatest, een tbc-controle en krijgen een medische intake. Ze krijgen allemaal een vaccinatie tegen COVID-19 aangeboden.

Hoe is de veiligheid rond de locatie geregeld?

Het COA is verantwoordelijk voor de veiligheid op al haar locaties. Dit doet de organisatie in samenwerking met de beveiligingsorganisatie Trigion. Tussen 8.00 uur en 22.00 uur zijn er medewerkers van het COA op de locatie aanwezig. Daarnaast zijn er 24 uur per dag, 7 dagen in de week beveiligers op de locatie. De politie neemt de locatie mee in de surveillancedienst.

De vluchtelingen krijgen begeleiding en voorlichting over onderwerpen zoals veiligheid, maar ook omgangsvormen in Nederland.

Wat kan ik doen als ik overlast ervaar?

Tijdens kantooruren kunt u bellen naar de gemeente via 0499-583 333. U kunt de overlast ook melden via ons meldpunt Reppido. Buiten kantooruren kunt u contact opnemen met de politie via 0900-8844. Bij een verdachte of (levens)gevaarlijke situatie belt u met het noodnummer 112. Ervaart u overlast in uw wijk? Neem dan contact op met uw wijkagent.

Dagbesteding

Wat doen de bewoners overdag? Kan ik de bewoners ook tegenkomen in het dorp?

De mensen die in de opvang verblijven, hebben dezelfde rechten en plichten als ieder ander in Nederland als het aan komt op bewegingsvrijheid. Ze mogen zich dus vrij bewegen in de gemeente. Het COA kent huisregels, bewoners krijgen deze in hun eigen taal uitgereikt. Ook krijgen ze uitleg over rechten, plichten en omgangsvormen in Nederland. Leerplichtige kinderen volgen onderwijs. Daarnaast hebben volwassenen gesprekken met onder meer de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) en VluchtelingenWerk. Ze bereiden zich met programma’s en/of vrijwilligerswerk voor op hun toekomst. Dat kan zowel op als buiten de locatie zijn. Met organisaties en partijen in de omgeving zoeken we naar een zinvolle tijds- en dagbesteding. Asielzoekers mogen ook werken.

Benieuwd hoe het leven in een azc eruit ziet? Kijk op de website van het COA.

Corona

Hoe zit het met de coronamaatregelen op de locatie?

Het COA volgt op al haar locaties de richtlijn COVID-19 en de adviezen van de Rijksoverheid en het RIVM. Alle bewoners worden bij aankomst in Nederland getest op corona en krijgen dan het vaccinatieprogramma aangeboden. Ook worden ze getest voordat ze naar een (nood)opvanglocatie gaan. Voor iedereen geldt het algemene advies: houd je aan de algemene preventieregels (afstand, handenwassen etc.) en laat je testen bij klachten. Wie toch besmet raakt, gaat in quarantaine. Daarvoor heeft het COA speciale quarantaine-locaties.

Krijgen de bewoners van de noodopvang een QR-code?

Voor asielzoekers gelden dezelfde regels als voor ieder ander: een QR-code is te verkrijgen op basis van volledige vaccinatie, een testbewijs of een doorlopen besmetting. Bewoners die geen BSN-nummer hebben en dus ook geen DigiD kunnen aanvragen, kunnen via de GZA, de gezondheidsdienst van het COA, een QR-code aanvragen. Dit kan uiteraard alleen als ze gevaccineerd zijn, een negatief testbewijs hebben of hersteld zijn na een besmetting.

Zijn alle bewoners gevaccineerd?

Alle bewoners krijgen, net als alle andere inwoners van ons land, een vaccinatie aangeboden. En net als ieder ander hebben ze de vrije keuze om deze wel of niet te nemen. In algemene zin kunnen we wel zeggen dat de vaccinatiebereidheid onder asielzoekers goed is.

Ik wil helpen

Kan ik ook helpen bij de opvang?

In opvanglocaties voor vluchtelingen zijn veel vrijwilligers actief. Ook buiten opvanglocaties zetten mensen zich belangeloos in voor vluchtelingen, bijvoorbeeld met eigen initiatieven of vanuit organisaties en bedrijven. Daar is het COA erg blij mee. In sommige gevallen zijn ook spullen welkom. Hoe het COA dit coördineert, maken zij later bekend op de locatiepagina op hun website.

Ik heb kleding en goederen over. Kan ik deze ook brengen?

Het COA heeft helaas geen gelegenheid tot het sorteren en distribueren van kleding en goederen op een tijdelijke opvanglocatie. U kunt kleding en goederen het beste brengen naar inzamelpunten, zoals van het Leger des Heils. Mocht er kleding of goederen nodig zijn voor de bewoners van de locatie, dan maakt het COA gebruik van bestaande contacten met verschillende organisaties. U leest meer hierover op de website van het COA

Bron foto's: A.B. (Bernard) Leemans